Kako se riješiti alergena grinja iz madraca i posteljine tokom zime

Grinje kućne prašine su sitni organizmi koji žive u madracima, jastucima, posteljini i tapaciranom namještaju i hrane se perutima kože. Vodu ne piju, nego je upijaju iz zraka, pa im je vlažnost prostora najvažniji uslov za opstanak. Alergijske reakcije ne izaziva sama grinja, nego njen izmet i ostaci uginulih grinja.

Najmanje ih je u kasnoj fazi grijanja

Studija Larryja Arliana i saradnika s Univerziteta Wright State, objavljena 1982. u časopisu Journal of Allergy and Clinical Immunology, pratila je domove u američkoj saveznoj državi Ohio. Broj grinja mijenjao se kroz godinu: najviše ih je bilo u vlažnim ljetnim mjesecima, a najmanje u suhom, kasnom dijelu sezone grijanja.

Slično je pokazalo praćenje pet domova u Ohiju. Promjene u broju grinja poklapale su se s promjenama vlažnosti zraka, a populacija je opadala tokom jeseni i bila najmanja od decembra do aprila.

Alergeni ostaju i kad grinje nestanu

Manje grinja ne znači i manje alergena. U studiji rađenoj u 12 domova u američkoj saveznoj državi Virginia, gdje su alergeni mjereni svakog mjeseca tokom godine, njihov nivo ostao je visok i nakon što je broj grinja opao, naročito u sofama.

Zbog toga alergolozi savjetuju da se posteljina pere redovno tokom cijele godine, a ne samo u sezoni kada je grinja najviše.

Ispod 51 posto vlažnosti

Isti tim s Univerziteta Wright State u studiji objavljenoj 2001. godine provjeravao je može li se vlažnost u domovima spustiti dovoljno da se grinje drže pod kontrolom. Domovi su praćeni tokom dva vlažna ljeta, od maja 1998. do oktobra 1999. godine, a većina domova u grupi sa sniženom vlažnošću koristila je odvlaživače i klima-uređaje.

U tim domovima je na početku bilo prosječno 401 živa grinja i 17 mikrograma alergena po gramu prašine. Nakon 17 mjeseci u kojima je vlažnost držana ispod 51 posto, broj je pao na osam živih grinja i četiri mikrograma alergena po gramu prašine. U domovima bez kontrole vlažnosti broj je sezonski rastao i do 500 do 1.000 grinja po gramu prašine.

Američka akademija za alergiju, astmu i imunologiju u svojim smjernicama savjetuje da se vlažnost u domu drži između 35 i 50 posto. U smjernicama se navodi i da je grinjama dovoljno da vlažnost pređe 50 posto samo sat dnevno da bi preživjele, a dva do tri sata dnevno da bi se razmnožavale. Zbog toga i stan u kojem se grije, a vlažnost tokom dana povremeno poraste, može ostati pogodan za grinje.

Pranje, sušilica i zamrzivač

Bolnice britanskog zdravstvenog sistema NHS savjetuju da se posteljina mijenja svake sedmice i pere na 60 stepeni. Jastuke, jorgane i deke preporučuju prati na istoj temperaturi najmanje svake dvije sedmice. Ono što se ne može prati na visokoj temperaturi može se hemijski očistiti, a jastuci se mogu staviti u zamrzivač na 12 sati jednom mjesečno.

Klinika Mayo navodi da voda za pranje posteljine treba imati najmanje 54,4 stepena. Ako se stvari ne mogu prati na toj temperaturi, mogu se staviti u sušilicu na najmanje 15 minuta na temperaturi iznad 54,4 stepena, a zatim oprati da se uklone alergeni. Zamrzavanje na 24 sata ubija grinje, ali ne uklanja alergene, upozoravaju iz klinike.

Klinika Mayo savjetuje i navlake koje ne propuštaju alergene za madrace i jastuke, te vlažnost u domu ispod 50 posto. Vlažnost se može provjeriti higrometrom, a sniziti odvlaživačem.