Sve što Evropa "ubije", Kina oživi: Dok Evropljani napuštaju tradiciju, Kinezi je vraćaju u život

Evropski proizvođači, koji su decenijama gradili svoj identitet na malim gradskim automobilima, kompaktima, limuzinama, karavanima i monovolumenima, sve više okreću leđa upravo onim segmentima na kojima su izgradili svoju reputaciju.

U fokusu su SUV i crossover modeli, koji donose veće marže, privlače kupce i zauzimaju sve veći dio tržišta. Nije ni čudo što je nekadašnji automobilski pejzaž Evrope danas gotovo neprepoznatljiv.

Monovolumeni, nekada sinonim za porodičnu praktičnost, praktično su nestali iz ponude velikog broja proizvođača. Renault Espace, Ford Galaxy, S-Max i C-Max, Volkswagen Touran i Sharan, Citroën Picasso, Opel Zafira i brojni drugi modeli ili su ugašeni ili su transformisani u SUV-ove. Čak je i Peugeot 5008, koji je nekada bio prepoznatljiv monovolumen, još 2017. godine u novoj generaciji postao SUV.

Slična sudbina zadesila je i klasične limuzine srednje klase. Ford Mondeo, Renault Talisman i Opel Insignia otišli su u historiju, dok su Volvo S60 i nekadašnji S80 izgubili značaj koji je ovaj segment imao u evropskoj ponudi. Volkswagen Passat je, s druge strane, nastavio život isključivo kao karavan, što dovoljno govori o promjeni tržišnih prioriteta.

Ni mali automobili i kompaktna klasa nisu pošteđeni. Fiat Punto, Ford Fiesta, Kia Rio, Nissan Micra s benzinskim motorima i Audi A1 samo su neki od primjera modela koji su nestali ili se povukli iz pojedinih tržišta. U Golf klasi situacija je također znatno drugačija nego prije desetak godina: Ford Focus, Fiat Bravo, Renault Megane, Nissan Pulsar, Mitsubishi Lancer Sportback, Lancia Delta i Alfa Romeo Giulietta više nisu dio nekada široke ponude.

To ne znači da su B i C segment potpuno nestali. Naprotiv, oni i dalje imaju značajan udio u evropskoj prodaji, ali je izbor modela sve uži, a mnogi proizvođači kupcima umjesto klasičnih hatchbacka nude njihove povišene crossover alternative.

Naravno, nije bilo posebno iznenađujuće što su iz ponude počeli nestajati kupei, kabrioleti i veliki i mali monovolumeni. Riječ je o nišnim kategorijama koje nikada nisu ostvarivale prodajne rezultate kao najpopularniji segmenti. Međutim, problem je što je evropska autoindustrija u potrazi za većom zaradom počela napuštati i čitave kategorije koje su nekada predstavljale njenu osnovu.

SUV-ovi i crossoveri postali su gotovo univerzalni odgovor na sve potrebe kupaca. Želite mali gradski automobil? Dobit ćete mali SUV. Treba vam porodični automobil? Tu je SUV srednje klase. Tražite luksuznu limuzinu? Proizvođač će vam ponuditi SUV slične cijene. Praktičnost karavana ili prostranost monovolumena sve se češće pokušava nadomjestiti još jednim crossoverom.

Međutim, upravo u toj promjeni kineski proizvođači prepoznali su veliku priliku.

Kina ulaže u segmente koji su Evropi postali neisplativi

Dok evropski proizvođači sužavaju ponudu, kineski brendovi rade gotovo suprotno. Njihova strategija nije ograničena isključivo na SUV-ove. Kinezi žele ponuditi automobil za gotovo svaki ukus, potrebu i životni stil, uključujući i one karoserijske forme koje evropski proizvođači sve češće smatraju neisplativim.

Limuzine su možda najbolji primjer. Za razliku od evropskih kupaca, koji su posljednjih godina masovno prešli na SUV-ove, kinesko tržište i dalje ima snažnu naklonost prema klasičnim limuzinama. Zato kineski proizvođači nemaju namjeru odustati od ove kategorije.

Chery nudi Arrizo 8, BYD ima Seal 6 DM-i Sedan, a tu su i modeli poput BYD Seala, Geely Prefacea, Hongqi H5 i brojnih drugih. Riječ je o automobilima koji pokrivaju različite cjenovne i tržišne kategorije, od pristupačnih porodičnih limuzina do luksuznih i tehnološki naprednih modela. Ono što je posebno zanimljivo jeste da se kineski proizvođači ne zadovoljavaju samo velikim i skupim limuzinama, već nastavljaju razvijati i automobile namijenjene širokom krugu kupaca.

Monovolumeni su još zanimljivija priča. Dok je Evropa praktično digla ruke od ove kategorije, Kina je pretvorila MPV u jedan od važnijih segmenata svoje automobilske industrije. Li Mega, Zeekr 009, Denza D9, Xpeng X9, Voyah Dreamer i GAC Trumpchi M8 samo su neki od primjera.

Posebno je zanimljivo da kineski monovolumeni više nisu samo praktična porodična vozila. Mnogi od njih predstavljaju svojevrsne luksuzne putničke salone na točkovima, sa zasebnim sjedištima, velikim ekranima, naprednim sistemima zabave i izuzetno bogatom opremom. Kineski proizvođači su, dakle, u segmentu koji je Evropa gotovo napustila pronašli prostor za razvoj potpuno nove klase luksuznih automobila.

Karavani su još jedan segment u kojem Kinezi ne pokazuju namjeru za povlačenje. Dok evropski proizvođači postepeno smanjuju broj karavanskih izvedbi, kineske kompanije predstavljaju sve zanimljivije modele. BYD Seal 6 DM-i Touring jedan je od najboljih primjera, posebno zato što je ovaj automobil ponuđen i evropskim kupcima. Tu su i Zeekr 001, Zeekr 007 GT, Nio ET5 Touring i Denza Z9 GT.

Ovi automobili pokazuju da karavan ne mora biti samo konzervativna porodična alternativa limuzini. Kineski proizvođači pokušavaju ovoj karoserijskoj formi dati i sportsku, luksuznu i tehnološki naprednu dimenziju. Posebno je zanimljivo da se neki od njih, poput Zeekra 001 i Denze Z9 GT, svojim dizajnom i performansama približavaju svijetu luksuznih shooting brake modela.

Zanimljivo je da je BYD otišao i korak dalje. Njegov Seal 6 DM-i nudi se u dvije karoserijske izvedbe, kao klasična limuzina i kao karavan Touring, što je upravo ona vrsta izbora koju su evropski kupci nekada podrazumijevali.

Golf klasa ponovo dobija konkurenciju

Posebno zanimljiva situacija je u kompaktnoj klasi, odnosno segmentu koji je decenijama bio evropska automobilska teritorija. Volkswagen Golf, Ford Focus, Opel Astra, Renault Megane i Peugeot 308 predstavljali su okosnicu evropske automobilske industrije. Danas je ponuda u ovom segmentu znatno skromnija, ali kineski proizvođači upravo tu vide prostor za prodor.

Jedan od najupečatljivijih noviteta je Leapmotor B05, atraktivan električni hatchback koji svojim proporcijama, sportskim dizajnom i konceptom direktno ulazi u Golf klasu. Model ima kupeovski oblikovanu siluetu, širok stav i dizajnerske detalje koji ga čine znatno zanimljivijim od klasičnih, pomalo konzervativnih kompaktnih hatchbacka.

Tu je i BYD Dolphin G, kompaktni električni hatchback koji se dimenzijama i konceptom uklapa u širu priču o povratku pristupačnih automobila. Kineska ponuda u ovom segmentu ne završava se na tome.

Drugim riječima, dok evropski proizvođači sve češće nude SUV izvedbe svojih nekadašnjih kompaktnih modela, kineski konkurenti žele kupcima ponuditi i klasičan hatchback, samo u modernom električnom ili elektrificiranom izdanju.

Paradoks evropske autoindustrije

U cijeloj priči postoji određena ironija. Evropski proizvođači decenijama su razvijali automobile koji su postali globalni uzori u svojim kategorijama. Focus je praktično u stopu pratio Golfa, Renault Espace popularizirao moderni evropski monovolumen, Ford Mondeo bio je jedan od simbola porodičnih i poslovnih limuzina, dok su karavani poput Passata Variant i Volvo V70 postali sinonim za praktičnost.

Danas mnogi evropski proizvođači napuštaju segmente koje su stvarali i decenijama usavršavali. Istovremeno, kineske kompanije ulaze upravo u te kategorije, razvijaju nove modele i pokušavaju privući kupce kojima SUV nije jedini odgovor na sve potrebe.

Naravno, treba imati na umu da se kinesko i evropsko tržište razlikuju. Ono što je komercijalno opravdano u Kini ne mora automatski biti isplativo u Evropi. Također, kineski proizvođači imaju vlastitu strategiju i nisu svi modeli namijenjeni izvozu. Ipak, sve veći broj njihovih automobila stiže na evropsko tržište, pa ova razlika postaje sve manje važna.

Rast prodaje kineskih automobila na evropskom tržištu, dakle, nije slučajan niti se može objasniti isključivo atraktivnim SUV modelima, konkurentnim cijenama ili električnim pogonom.

Kineski proizvođači očigledno igraju na mnogo širu kartu. Oni prepoznaju praznine koje iza sebe ostavljaju evropski, ali i japanski proizvođači, i nastoje ih popuniti automobilima za koje je donedavno bilo nezamislivo da će ih evropski kupci morati tražiti van tradicionalnih automobilskih centara.

Upravo u tome leži jedna od njihovih najvećih prednosti: ne nude samo ono što je trenutno popularno, već i ono čega na tržištu sve više nedostaje. Kada kupcu ponude automobil koji drugi više ne žele proizvoditi, otvaraju sebi tržište koje možda nije ni bilo svjesno koliko mu takav izbor nedostaje.