Banja Luka je u zadnjih sto godina imala jednu od najdramatičnijih demografskih promjena u Bosni i Hercegovini, što je ponajviše utjecalo na etničku strukturu njenog stanovništva. U prvom popisu stanovništva koji je obavila Austro-Ugarska 1879. godine vjerski sastav Banja Luke je bio slijedeći: 67,71% muslimani, 19,8% pravoslavci i 10,52% katolici. Natalitet muslimana je nakon tog popisa počeo da dramatično opada. Prvi značajan pad u natalitetu se dogodio 1918. godine kad je Bosna i Hercegovina uključena u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca. Ovaj pad se uglavnom dogodio zbog agrarne reforme iz 1918. godine, kad su nove vlasti konfiskovale imanja Bošnjaka i davale ih srpskim familijama. Pored toga broj Bošnjaka u Banjoj Luci je dalje bio nejasan jer je Bošnjacima bilo zabranjeno da se izjašnjavaju svojim nacionalnim imenom, te su se morali izjašnjavati ili kao Srbi ili Hrvati sve do 1971. godine. S druge strane srpska nadmoć u gradu je postepeno ali sigurno rasla.