U nacističkim logorima ubijeno 11 miliona ljudi

Za Međunarodni dan logoraša uzet je datum prvog oslobađanja nacističkog logora na tlu Njemačke, kada su u zloglasni logor Buhenvald 11. aprila 1945. godine ušle američke trupe 83. pješadijske divizije i zatekle 21 000 izgladnelih zatočenika.

Na teritoriji bivše Jugoslavije formiran je 71 koncentracioni logor i sabirni centar, ali i još 329 njihovih ispostava, istražnih i drugih zatvora, a najozloglašeniji bio je sistem logora Jasenovac u NDH, koji je po uzoru na Dahau "dizajnirao" jedan od lidera ustaškog pokreta Vjekoslav Luburić zvani Maks, koji je bio i njegov prvi komandant.

Logorska arhiva u Jasenovcu je dva puta uništavana početkom 1943. i aprila 1945. godine, a Međunarodna komisija za istinu o jasenovačkom sistemu hrvatskih koncentracijskih logora za istrebljenje Srba, Jevreja i Roma zaključila je u aprilu prošle godine da su Hrvati uspjeli da u Jasenovcu i Donjoj Gradini ubiju više od 700 000 Srba, preko 23 000 Jevreja i oko 80 000 Roma.

Logor u Donjoj Gradini nalazio se u BiH, preko puta Jasenovca, odmah iza ušća rijeke Une u Savu i formiran je 1941. godine.

Gradina i nije bila logor u pravom smislu te riječi, već samo masovno jasenovačko stratište, tj. "prihvatni logor" dok ustaše ne likvidiraju mnogobrojno srpsko stanovništvo dovedeno iz BiH i drugih krajeva zloglasne NDH.

Prema nekim procjenama, u Gradini je ubijeno i zakopano više od 360 000 ljudi, pretežno Srba.

Prvi konclogor Dahau, otvorila je koaliciona vlada nacionalsocijalista i katoličke Partije centra u martu 1933. godine, a ubrzo su njemački nacisti počeli likvidacije političkih protivnika.

Zloglasni nacistički konclogori Dahau, Mathauzen, Buhenvald, Ravensbrik, Flosenburg formirani su na inicijativu predsjednika pruske vlade i šefa pruske tajne policije Hermana Geringa.

Nacistički logor Buhenvald je osnovan na planini Eter u blizini Vajmara 1937. godine i kroz njega je prošlo 250 000 ljudi, od kojih je umrlo i likvidirno blizu 57 000.

Dahau je projektovao komandant Teodor Ajke i postao je prototip za sve nacističke konclogore, uključujući i sistem logora Jasenovac u NDH.

Kroz Dahau je prošlo 200 000 zatočenika, a procjenjuje se da je u njemu umrlo blizu 26 000 ljudi i još 10 000 u okolnim logorima.

Od 1939. do 1945. godine u Njemačkoj i okupiranim zemljama formirano je 2 000 logora, njihovih ispostava, geta i radnih logora od kojih su najozloglašeniji bili Aušvic, Treblinka, Majdan i sistem logora Jasenovac u NDH.

U zloglasne konclogore spada i Mathauzen, najveći i najpoznatiji nacistički logor na tlu današnje Austrije, osnovan 8. avgusta 1938. pod čijom su uprvom bila još 52 logora u toj zemlji.

U konclogorima na tlu Njemačke i okupiranim zemljama Evrope, zatvorenici su bili robovska radna snaga, izgladnjivani i zlostavljani, gdje su umirali od bolesti i iznemoglosti.