Amerika od Evrope tražila preuzimanje NATO-a do 2027., zaprijetili i povlačenjem vojnika

Ovo je bila poruka zvaničnika Pentagona evropskim kolegama u Washingtonu na sastancima održanim ove sedmice.

Premještanje ovog tereta sa SAD-a na evropske članice NATO-a drastično bi promijenilo način na koji Amerika, kao osnivač poslijeratnog saveza, sarađuje sa svojim najvažnijim vojnim partnerima.

Na sastanku su zvaničnici Pentagona naznačili da Washington još nije zadovoljan napretkom koji je Evropa postigla u jačanju svojih odbrambenih sposobnosti od proširene ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine.

Američki zvaničnici rekli su svojim sagovornicima da bi SAD, ako Evropa ne ispuni rok do 2027., mogle prestati učestvovati u nekim NATO mehanizmima za koordinaciju odbrane, rekli su izvori, koji su zatražili anonimnost zbog privatne prirode razgovora.

Konvencionalni odbrambeni kapaciteti uključuju nenuklearne resurse, od vojnika do oružja, a zvaničnici nisu objasnili kako bi SAD mjerile evropski napredak ka preuzimanju većine tog tereta.

Također nije jasno da li rok 2027. predstavlja stav administracije predsjednika SAD-a Donalda Trumpa ili samo mišljenje pojedinih zvaničnika Pentagona. U Washingtonu postoje značajna neslaganja oko toga koju vojnu ulogu SAD treba da imaju u Evropi.

Nekoliko evropskih zvaničnika reklo je da rok do 2027. nije realan bez obzira kako Washington mjeri napredak, jer je Evropi potrebno više od novca i političke volje da bi u kratkom roku zamijenila određene američke kapacitete.

Između ostalog, NATO saveznici se suočavaju s velikim zaostatkom u proizvodnji vojne opreme koju pokušavaju kupiti. Iako američki zvaničnici podstiču Evropu da kupuje više američke opreme, neke od najtraženijih američkih odbrambenih sistema trebalo bi godinama čekati ako bi bili naručeni danas.

SAD također doprinose kapacitetima koji se ne mogu jednostavno kupiti, poput jedinstvenih obavještajnih, nadzornih i izviđačkih sposobnosti, koje su se pokazale ključnim u ukrajinskom ratnom naporu.

Na upit za komentar, NATO zvaničnik je rekao da su evropski saveznici počeli preuzimati veću odgovornost za bezbjednost kontinenta, ali nije komentarisao rok 2027.

"Saveznici su prepoznali potrebu za većim ulaganjima u odbranu i za premještanje tereta konvencionalne odbrane sa SAD na Evropu", rekao je zvaničnik za Reuters.

Evropske zemlje u velikoj mjeri prihvatile su zahtjev Trumpa da preuzmu veću odgovornost za vlastitu sigurnost i obećale su velika povećanja odbrambene potrošnje.

Evropska unija postavila je cilj da kontinent bude spreman da se sam brani do 2030. godine i navodi da mora popuniti praznine u protivzračnoj odbrani, dronovima, sajber sposobnostima, municiji i drugim oblastima. Zvaničnici i analitičari rekli su da je čak i taj rok vrlo ambiciozan.

Administracija predsjednika Trumpa dosljedno tvrdi da evropski saveznici moraju više doprinositi NATO savezu, ali nije uvijek jasno kakav je predsjednikov stav o NATO-u.

Tokom izborne kampanje 2024. Trump je često kritikovao evropske saveznike i rekao da bi ohrabrio ruskog predsjednika Vladimira Putina da napadne NATO zemlje koje ne izdvajaju svoj „pravi dio“ za odbranu.

Ali na godišnjem samitu NATO lidera u junu, Trump je snažno pohvalio evropske lidere što su pristali na američki plan za povećanje godišnjeg cilja odbrambene potrošnje članica na 5% bruto domaćeg proizvoda.

U mjesecima nakon toga, Trump je kolebao između tvrđeg stava prema Rusiji, glavnom protivniku bloka, i, u posljednje vrijeme, spremnosti na pregovore s Moskvom o ukrajinskom sukobu. Evropski zvaničnici žalili su se da su uglavnom isključeni iz tih pregovora.

Na sastanku ministara vanjskih poslova NATO-a ove sedmice, američki zamjenik državnog sekretara Christopher Landau rekao je da je očito da bi NATO saveznici trebali preuzeti odgovornost za odbranu Evrope.

"Uzastopne američke administracije govorile su ovo na ovaj ili onaj način praktično cijeli moj život, ali naša administracija misli ono što kaže", napisao je Landau na mreži X.