U RS-u ove godine zaplijenjeno više od 123 kilograma droge, u školama počinje projekat prevencije

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić, koji je inicijator projekta, rekao je da je riječ o projektu koji treba da doprinese zaštiti djece od zloupotrebe narkotika.

"Najbolji projekat za zaštitu djece je prevencija zloupotrebe droge u školama", rekao je Stevandić, navodeći da će se nakon realizacije, uz zaštitu podataka, moći utvrditi u kojim školama postoje problemi i na njih reagovati.

"Cilj je da djelujemo edukativno i preventivno. Projekat je opšteg karaktera. Ja bih volio da sve testiramo pa i Skupštinu i institucije", rekao je Stevandić.

Također, Stevandić je naveo i bitnu ulogu policije i tužilaštva u borbi protiv organizovanog kriminala i uloge kartela koji kontrolišu tržišta droge.

Projekat je predstavljen na okruglom stolu u Narodnoj skupštini Republike Srpske, a predviđeno je da bude realizovan u nekoliko faza. U njegovu realizaciju bit će uključeni Institut za javno zdravstvo Republike Srpske, Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite, Pedagoški zavod i druge nadležne institucije.

Pomoćnica ministra zdravlja Republike Srpske Vesna Vipotnik navela je da su među planiranim aktivnostima edukacija roditelja i nastavnog kadra, testiranje školskih površina i druge preventivne aktivnosti.

Institut za javno zdravstvo formirao je tim koji je obučen za testiranje radnih površina i otpadnih voda, a za tu namjenu nabavljena je i potrebna oprema. Pedagoški zavod bit će uključen kroz obuku nastavnika, stručnih saradnika i roditelja.

Droga u školama - problem koji se teško mjeri

Posebnu pažnju privlači činjenica da Republika Srpska trenutno nema novo reprezentativno istraživanje koje bi pokazalo koliko je među današnjim učenicima raširena upotreba narkotika.

Prema podacima Evropske agencije za droge (EUDA), najnovije ESPAD istraživanje dostupno za Bosnu i Hercegovinu provedeno je 2011. godine, a podaci su dostupni posebno za Republiku Srpsku i Federaciju BiH. EUDA istovremeno upozorava da je za BiH nedostatak savremenih podataka jedan od problema u praćenju situacije.

Ranije istraživanje Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske pokazalo je da je u ESPAD istraživanju iz 2011. godine 4,5 posto učenika navelo da je barem jednom u životu probalo kanabis, dok je 5,3 posto probalo inhalante, a 4,2 posto sredstva za smirenje.

Još starije ESPAD istraživanje iz 2008. godine obuhvatilo je 6.181 učenika uzrasta 15 i 16 godina iz 61 srednje škole u Republici Srpskoj. Tada je 4,9 posto učenika navelo da je koristilo marihuanu, dok je sedative koristilo četiri posto ispitanih.

Zbog toga bi jedan od važnih rezultata novog projekta mogao biti upravo dobijanje svježijih podataka o stanju u školama.

Policija ove godine zaplijenila više od 123 kilograma droge
Koliko je pitanje zloupotrebe narkotika aktuelno pokazuju i podaci policije.

Tokom prvih osam mjeseci 2026. godine policija Republike Srpske oduzela je više od 123 kilograma različitih vrsta droge. Najviše je bilo kanabisa, odnosno marihuane - 101,45 kilograma, zatim amfetamina oko 9,66 kilograma, kokaina oko 8,34 kilograma, hašiša oko 3,06 kilograma i heroina oko 1,24 kilograma. U istom periodu otkrivene su i tri laboratorije za proizvodnju droge, dok je provedeno 35 operativnih akcija.

Prema podacima MUP-a Republike Srpske, u prvih osam mjeseci evidentirano je 318 krivičnih djela povezanih sa zloupotrebom opojnih droga, što je 22,3 posto više nego u istom periodu prošle godine, kada ih je bilo 260. Evidentirana su i 2.002 prekršaja iz ove oblasti, odnosno 14,3 posto više nego godinu ranije.

Među većim policijskim akcijama ove godine bila je akcija "Brazil", u kojoj je zaplijenjeno oko 50 kilograma marihuane, a uhapšeno je pet osoba.

Policija je tokom godine bilježila i pojedinačna hapšenja širom Republike Srpske. Tako je Policijska uprava Banja Luka početkom januara u nekoliko odvojenih slučajeva lišila slobode ukupno 17 osoba zbog krivičnih djela i prekršaja povezanih sa drogom, dok je u aprilu uhapšeno još šest osoba u okviru aktivnosti na suzbijanju zloupotrebe narkotika.

U septembru je, između ostalog, MUP saopštio da je na području Policijske uprave Banja Luka pet osoba prekršajno sankcionisano zbog zloupotrebe droga, dok je jedna osoba lišena slobode nakon što je testiranjem utvrđeno prisustvo kokaina.

Prevencija prije nego što problem postane vidljiv

Za razliku od policijskih akcija koje uglavnom dolaze nakon što je droga pronađena ili je prekršaj već počinjen, novi projekat fokus stavlja na rano otkrivanje rizika i edukaciju.

Planirano testiranje školskih površina i analiza otpadnih voda ne bi trebalo da služe za označavanje pojedinačnih učenika, već za dobijanje šire slike o mogućem prisustvu narkotika u školskom okruženju. Vlada Republike Srpske ranije ovog mjeseca zadužila je Institut za javno zdravstvo da, zajedno sa Ministarstvom zdravlja i drugim institucijama, realizuje projekat prevencije i ranog otkrivanja zloupotrebe droga u školskoj populaciji.

Ostaje, međutim, pitanje koliko će novi projekat uspjeti da pruži odgovor na ono najvažnije - koliko je droga zaista prisutna među djecom i mladima i gdje su najveći rizici.

Upravo bi kombinacija savremenih podataka iz škola, preventivnog rada sa djecom, roditeljima i nastavnicima te policijskih podataka mogla dati jasniju sliku problema koji se, prema dostupnim statističkim pokazateljima, u 2026. godini ponovo nalazi visoko na listi sigurnosnih izazova u Republici Srpskoj.