Jedan gen mogao bi štititi mozak od starenja i smanjiti rizik od demencije

Studija objavljena u časopisu Aging Cell sugerira da APOE2 ne djeluje samo kroz transport holesterola nego i kroz očuvanje DNK te smanjenje ćelijskog starenja, procesa koji se povezuje s neurodegeneracijom.

Istraživači navode da osobe s ovom varijantom gena imaju manji rizik od Alzheimerove bolesti i češće žive duže, ali da mehanizam te zaštite do sada nije bio dovoljno razjašnjen.

Tim je koristio ljudske inducirane pluripotentne matične ćelije, genetski prilagođene tako da se razlikuju samo po APOE varijanti, te iz njih proizveo dvije vrste neurona: inhibitorne GABAergičke i ekscitatorne glutamatergičke. Upoređivano je djelovanje APOE2, APOE3 i APOE4, a dodatno je analizirano i tkivo hipokampusa starijih miševa koji nose ljudske APOE gene.

Rezultati su pokazali da APOE2 neuroni nakupljaju manje oštećenja DNK i snažnije aktiviraju mehanizme popravke genetskog materijala. Kada su bili izloženi zračenju ili hemoterapijskom lijeku doksorubicinu, ti neuroni su pokazali niže nivoe markera ćelijskog starenja, uključujući p16 i CRYAB, te očuvali zdraviju strukturu jedra u odnosu na APOE3 i APOE4.

Viša autorica studije Lisa M. Ellerby rekla je da nalazi otvaraju novi pravac za terapije.

"Godinama znamo da nosioci APOE2 žive duže i imaju manji rizik od Alzheimerove bolesti, ali zaštitni mehanizam bio je crna kutija. Naš rad pokazuje da su APOE2 neuroni bolji u sprečavanju i popravljanju oštećenja DNK i da se odupiru programu ćelijskog starenja koji pokreće veliki dio opadanja u kasnijem životu."

Istraživači su također utvrdili da dodavanje rekombinantnog APOE2 proteina APOE4 neuronima smanjuje signalizaciju oštećenja DNK nakon izlaganja zračenju. Ipak, navode da još nije potpuno jasno kojim molekularnim putem APOE2 stabilizira jedarnu ovojnicu i podržava popravku DNK, zbog čega su potrebna dodatna istraživanja i razvoj mogućih terapija za osobe s APOE4 varijantom, koja nosi najveći genetski rizik za Alzheimerovu bolest.