Premalo dnevnog svjetla povezano s većim rizikom od demencije

Studiju su proveli naučnici s Medicinskog univerziteta u Guangzhouu, a objavljena je u časopisu General Psychiatry. Učesnici su dio britanske baze zdravstvenih podataka UK Biobank i na početku istraživanja nijedan od njih nije imao demenciju. Prosječno su imali 62 godine, a nešto više od polovine bile su žene.

Svaki učesnik je sedam dana nosio uređaj na zglobu koji je bilježio kretanje i količinu svjetla oko njega. Naučnici su ih zatim pratili u prosjeku 8,1 godinu, a za to vrijeme od demencije je oboljela 741 osoba.

Dovoljno je i oblačno nebo

Učesnici koji su tokom dana u prosjeku bili izloženi svjetlu jačem od 1.000 luksa, što otprilike odgovara oblačnom danu vani, imali su otprilike 16 posto manji rizik od demencije od onih koji su dane provodili u slabijem svjetlu, navodi Sci.News.

Još jače svjetlo donosi dodatnu korist. Oni koji su dnevno najmanje 42 minute proveli na svjetlu od 5.000 luksa ili jačem, kakvo se dostiže vani po vedrom danu, imali su otprilike 17 posto manji rizik.

Prema autorima, manje od 42 minute jakog dnevnog svjetla pokazalo se kao jači pokazatelj buduće demencije od šest poznatih faktora rizika, među kojima su gojaznost, alkohol i povrede glave. Svjetlo tokom noći, s druge strane, nije bilo značajno povezano s rizikom od demencije.

Ključ je u unutrašnjem satu

Naučnici smatraju da je objašnjenje u cirkadijalnom ritmu, unutrašnjem satu koji se prema svjetlu usklađuje s izmjenom dana i noći i utječe na san, ponašanje i kognitivne funkcije. Poremećaji tog ritma česti su kod osoba s demencijom. U dijelu analiza obrasci sna i aktivnosti, zajedno s razlikama u građi mozga, objasnili su otprilike trećinu veze između dnevnog svjetla i demencije.

Veza je bila izraženija kod ljudi koji prirodno kasnije liježu i ustaju, kod onih koji su noću bili izloženi više svjetla i kod nosilaca varijante gena APOE ε4, poznatog faktora rizika za demenciju.

"Izloženost dnevnom svjetlu mogla bi poslužiti kao novi pokazatelj rizika od demencije", rekao je Hongliang Feng s Medicinskog univerziteta u Guangzhouu, jedan od autora studije, prenosi Earth.com.

Veza, a ne dokaz

Riječ je o opservacijskoj studiji, koja pokazuje povezanost, ali ne dokazuje da manjak svjetla uzrokuje demenciju. Uređaj je mjerio svjetlo na zglobu, a ne ono koje zaista dolazi do očiju. Moguće je i da je kod dijela učesnika bolest neprimjetno počela prije istraživanja, pa su se zbog toga manje kretali i rjeđe izlazili.

Autori ipak smatraju da bi rezultati mogli usmjeriti buduća istraživanja i preporuke da se više vremena provodi na dnevnom svjetlu, kao jeftin način čuvanja zdravlja mozga, posebno kod osoba s većim rizikom.