Univerzitet blizak kineskoj vojsci zaobišao crnu listu SAD-a i kupio moćne Nvidijine čipove

Čipove je univerzitet iz Xiana platio 874.700 juana (oko 228.700 KM), navodi se u zapisu o nabavci od 21. oktobra objavljenom na njegovoj web stranici.

Nisu kupljeni direktno od Nvidije, nego od kineske firme Shaanxi Bosuan Network Technology, a namijenjeni su fakultetu za menadžment.

H200 je među najmoćnijim Nvidijinim čipovima za treniranje i pokretanje naprednih AI sistema. Za njegov izvoz potrebna je dozvola američkih vlasti, a ustanovama s crne liste ona se u pravilu odbija.

Northwestern Polytechnical se bavi istraživanjima vezanim za vojne avione, rakete i satelite i član je grupe "Sedam sinova nacionalne odbrane", kineskih univerziteta pod američkim sankcijama koji godinama rade istraživanja za potrebe odbrane.

Ministarstvo trgovine SAD-a stavilo ga je na crnu listu još 2001. godine zbog navodne uključenosti u širenje raketne tehnologije i vojna istraživanja, a 2019. su restrikcije pooštrene, pa se izvozne dozvole za kontrolisanu američku tehnologiju u većini slučajeva odbijaju.

Kupovina dva čipa nije jedini put do Nvidijine računarske snage. Univerzitet je ove godine kroz pet ugovora unajmio kapacitete od kineskih firmi. Fakultet za sajber sigurnost u januaru je potpisao dva sedmomjesečna ugovora, vrijedna 441.700 i 441.000 juana (oko 115.500 i 115.300 KM), za pristup serverima s po osam H200 čipova, namijenjenim doradi AI modela i treningu.

Iznajmljivao je i servere s Nvidijinim A100 i A800 čipovima, čiji je izvoz u Kinu potpuno zabranjen.

Reuters je pregledao 26 kineskih dokumenata o nabavkama i firmama iz ove godine i utvrdio da više univerziteta i instituta kupuje zabranjene Nvidijine čipove ili iznajmljuje pristup njima preko domaćih dobavljača, a nekoliko njih je blisko vojnoj industriji.

Univerzitet u Shenzhenu je u septembru kupio tri H100 procesora za 769.800 juana (oko 201.300 KM), a Beihang, još jedan od "Sedam sinova", u aprilu četiri A800 procesora za 489.000 juana (oko 127.900 KM).

Ugovori su dodijeljeni malo poznatim kineskim dobavljačima, a iz dokumenata se ne vidi odakle procesori potiču ni gdje se nalaze iznajmljeni serveri. Univerzitet, Nvidia i Biro za industriju i sigurnost američkog Ministarstva trgovine, koji nadzire izvoz, nisu odgovorili na Reutersov upit.

Otkriće dolazi u trenutku kad su Nvidia i njen direktor Jensen Huang pod sve većim pritiskom u Washingtonu zbog njegovog lobiranja za blaže restrikcije prodaje čipova Kini, nakon izvještaja da je bio meta kineske špijunske operacije.

Tri republikanska predsjednika kongresnih odbora zatražila su da ih Huang 18. novembra izvijesti o kontaktima s navodnom kineskom obavještajkom.

Huang tvrdi da prodaja Kini čuva američko tehnološko vodstvo i drži kineske kupce zavisnim od američke tehnologije. Dio kongresmena iz obje stranke upozorava da pristup najmoćnijim čipovima može ubrzati razvoj kineskih AI sistema za dizajn oružja, obavještajne analize i modernizaciju vojske.

Trumpova administracija je u januaru dozvolila izvoz dijela H200 čipova u Kinu uz pojedinačne dozvole, ali ta odluka nije ukinula posebne zabrane za ustanove s crne liste.