Dok Kinezi ruše sve barijere, Evropa "na mišiće" pomjera granicu i odustaje od zabrane SUS motora

Za manje od jedne prosječne generacije automobila, Kina je prešla od marginalne do dominantne pozicije. U 2024. godini u Kini je prodato 34 miliona vozila - više nego u cijeloj Evropi i SAD zajedno uz jasnu najavu rasta i za ovu 2025. godinu.

Ali problem je i što Kinezi više ne žele evropske automobile, jer sada imaju svoje marke. Lokalne marke, kao što su: BYD, NIO i Xpeng preuzimaju tržište, dok prednost evropskih marki gotovo potpuno nestaje.

Marke poput Volkswagena, nekad lidera u prodaji na kineskom tržištu, zamijenjene su automobilima novih kompanija lokalnog porijekla koje su u stanju izjednačiti uslove u pogledu završne obrade, udobnosti, tehnologije i cijene. Konkurentska prednost evropskih marki gotovo je potpuno nestala.

Bez iznenađenja, Kinezi preferiraju svoje marke. Zabrinutost leži u tome što sve više Evropljana također preferira kineske marke. To znači samo jedno: za evropske proizvođače Kina je postala opsesija, a za kupce spas.

Carinske barijere su promašile cilj, ključna je cijena

Brisel je krajem oktobra 2024. uveo dodatne carine od 7 do 35,3 posto na kineske električne automobile. Godinu dana kasnije, rezultati su katastrofalni: registracije vozila iz Kine porasle su za 93 posto u Evropi.

Kinezi su shvatili da carine pogađaju samo električna vozila. Preplavili su Evropu jeftinim benzincima i hibridnim modelima. Ono što je najviše ironično, te iste carine pogađaju i evropske proizvođače koji svoje električne modele proizvode u Kini.

Dok evropski proizvođač za srednje veliki plug-in hibridni SUV traži više od 50.000 eura, BYD nudi slično vozilo za bar 15.000, a nerijetko i 20.000 eura manje. Za prosječnog evropskog potrošača koji gleda svoj budžet, izbor je jasan. Možda kineski automobil nema "ime", ali košta skoro upola manje. Evropske marke moraju sniziti cijene ili neće biti carina koje mogu zaustaviti kineski napad.

Električna tranzicija u krizi

Prema originalnom planu, do 2035. godine svi novi automobili u Evropi trebali su biti s nultim emisijama. Ali tržište nije slijedilo taj plan. Prodaja električnih automobila raste sporije nego što je očekivano. Potrošači su razočarani visokim cijenama, nedostatkom punjača i ograničenim dometom. Dvije trećine Nijemaca se protivi oštrom odbacivanju motora SUS od 2035. godine.

Autoindustrija koja je prije tri godine aplaudirala planu sada očajnički spas vidi u odgodi. Razlog? Mnogi proizvođači su upravo investirali milijarde u nove benzinske i hibridne platforme. Ako bi se vrata zatvorila 2035., te investicije bi postale bezvrijedne preko noći. Drugo, evropski proizvođači nemaju jako oružje u elektrifikovanim vozilima koje imaju kineski i s razlogom vide slamku spasa u pomjeranju granice za zabranu benzinaca i dizela.

EU odustaje od zabrane korištenja motora SUS

Pod pritiskom industrije i političara - posebno njemačkog kancelara Friedricha Merza i vodećih evropskih proizvođača automobila, uključujući Volkswagen, Mercedes-Benz, BMW, Stellantis i Renault, zabrana motora s unutrašnjim sagorijevanjem više nije na dnevnom redu. Svi su se zalagali za ukidanje zabrane, posebno zbog problema u industriji gdje prijeti gubitak oko 100.000 radnih mjesta samo u Njemačkoj. Brisel dakle odustaje od zabrane SUS motora od 2035. godine. Dodatno vrijeme od minimalno pet godina znači produžen komercijalni život za benzince i dizele, više vremena za infrastrukturu punjenja i "mekšu" tranziciju za industriju.

Ali ta odgoda ima svoju cijenu i nema jednostavnog načina da se sve ovo razriješi. Brisel pokušava balansirati između ekonomske stvarnosti i klimatske hitnosti, između zaštite radnih mjesta i zaštite planete, između evropskih proizvođača i kineske konkurencije.

Ova odluka neće riješiti sve probleme koje imaju Evropljani. Ali pokazat će u kom pravcu Evropa ide i koliko je spremna žrtvovati jedne prioritete radi drugih.