Pentagon donio odluku: SAD ubrzavaju povlačenje vojnika iz Evrope, šta to znači za NATO

Konkretne planove o smanjenju vojnih kapaciteta Pentagon namjerava predstaviti evropskim partnerima u sjedištu NATO-a u Briselu u narednim sedmicama.

Novi planovi američkog Ministarstva odbrane trebali bi precizirati u kojim oblastima Washington želi smanjiti svoje vojne potencijale.

Visoki zvaničnik Pentagona potvrdio je za njemački list da će ove izmjene biti zvanično uvrštene u prijedlog vojnih snaga i kapaciteta na predstojećoj konferenciji NATO-a koja se održava u junu.

"Želimo saveznicima pružiti sve potrebne informacije i jasan pregled kako bi se što brže i efikasnije izvršio prelazak na evropsku odbranu, u kojoj će evropski saveznici preuzeti glavnu odgovornost za konvencionalnu odbranu kontinenta", izjavio je predstavnik američkog ministarstva.

Evropljani zatečeni odlukom Washingtona

Sjedinjene Države već duže vrijeme preispituju svoje vojno prisustvo u Evropi, što je u skladu s dugogodišnjim zahtjevima predsjednika Donalda Trumpa da evropske članice NATO-a preuzmu veću ulogu i veći teret u odbrani vlastitog kontinenta.

Međutim, dosadašnja pretpostavka u njemačkim vladajućim krugovima bila je da će se Amerikanci povlačiti postepeno i koordinisano. Nagla potvrda konkretnih rezova iz Washingtona ostavlja Evropljanima vrlo malo vremena za reakciju i prilagođavanje.

Smanjenja koja nameće Washington posebno će pogoditi takozvani Model snaga NATO-a (NFM), osmišljen za brzo raspoređivanje savezničkih trupa u slučaju krize. Ovaj model definira broj vojnika koji stižu na front kao pojačanje u rokovima do 10 dana, između 10 i 30 dana, te maksimalne snage koje se mogu rasporediti u roku od pola godine, a koje su do sada iznosile do 800.000 vojnika. Pored ljudstva, američko smanjenje obuhvata i ključne resurse poput strateških bombardera, sistema za precizne udare dugog dometa, pomorskih kapaciteta i aviona za nadopunu goriva u zraku.

Najveći strah na Baltiku i geografska prednost Rusije

Prema analizi njemačkog lista, djelomično povlačenje SAD-a moglo bi ozbiljno ugroziti kredibilitet kolektivne odbrane NATO-a, odnosno Člana 5, prema kojem se napad na jednu članicu smatra napadom na sve. Ovakav razvoj događaja izaziva najveću zabrinutost u baltičkim zemljama.

Izvori iz američke vojske navode da već sada postoje ozbiljne sumnje u to da li NATO u Evropi uopšte raspolaže s dovoljno snaga za potpunu realizaciju regionalnih odbrambenih planova. Rusija bi mogla ugroziti Alijansu prvenstveno na teritorijama gdje Moskva ima geografsku prednost i brže dostupne snage. Ukoliko Washington povuče dodatne kapacitete iz planova NATO-a, ovaj sigurnosni problem postat će još dublji.

Agencija Reuters je prije dvije sedmice, pozivajući se na neimenovane američke zvaničnike, objavila da su SAD odustale od planiranog privremenog slanja 4.000 vojnika iz baza u SAD-u u Poljsku. Ovaj korak uslijedio je samo petnaest dana nakon što je Pentagon najavio povlačenje 5.000 vojnika iz Njemačke.

Komandant američkih kopnenih snaga, general Christopher LaNewe, potvrdio je tokom saslušanja o vojnom budžetu u Predstavničkom domu da je vojska dobila direktne instrukcije za smanjenje svojih snaga.

Prema podacima s kraja prošle godine, u Evropi je bilo stacionirano oko 85.000 američkih vojnika, od čega oko 10.000 u Poljskou i približno 36.000 u Njemačkoj. Prema svemu sudeći, ove brojke će u narednom periodu biti drastično izmijenjene.