Latinoamerički karteli se sve više učvršćuju u Evropi, tragovi vode i do balkanske rute

Grupe iz Kolumbije, Brazila, Ekvadora, Venecuele, Meksika i Sjedinjenih Američkih Država (SAD) uspostavile su, prema nalazima Guardiana, bliske veze s lokalnim mafijaškim organizacijama. Istraga se oslanjala na baze podataka, informacije policijskih i obavještajnih agencija te razgovore sa sudijama, tužiocima i stručnjacima iz osam zemalja.

Između 2014. i 2024. godine količina zaplijenjenog kokaina u Evropi porasla je za 471 posto, a otkriveno je i više lokalnih laboratorija za preradu derivata kokaina.

Stvarna slika mogla bi biti i ozbiljnija. Brojka od 12 zemalja obuhvata samo grupe koje su zvanično identifikovane kroz policijske operacije, međunarodne istrage i sudske postupke, dok bande koje nemaju fizičko prisustvo u Evropi, ali sarađuju s evropskim mafijama, nisu uračunate.

Među identifikovanim grupama su meksički karteli Sinaloa i Jalisco New Generation (CJNG), kolumbijski Clan del Golfo, gerila ELN i disidentske frakcije FARC-a, brazilske organizacije Primeiro Comando da Capital (PCC) i Comando Vermelho (CV), venecuelanska Tren de Aragua te bande Barrio 18 i MS-13.

Najsnažnije prisustvo imaju u Španiji, Portugalu, Holandiji, Belgiji i Francuskoj, a aktivnosti su zabilježene i u Njemačkoj, Rumuniji, Hrvatskoj i Slovačkoj. Globalna inicijativa protiv transnacionalnog organizovanog kriminala (GI-TOC) na spisak dodaje i Bugarsku.

"Dešava se nešto novo u vezi s prisustvom latinoameričkih grupa na područjima gdje ranije nije postojala nikakva infrastruktura. Ova pojava više nije ograničena na tradicionalne ulazne zemlje", izjacio je Daniel Brombacher, direktor Opservatorija za Evropu pri GI-TOC-u.

Kako navodi, nedavne policijske akcije otkrile su laboratorije za proizvodnju metamfetamina kojima su upravljali Meksikanci, i to u južnoj Francuskoj, sjeveroistočnoj Poljskoj i Brandenburgu, južno od Berlina.

"Latinoameričke grupe se pojavljuju i u Rumuniji i Bugarskoj, duž balkanske rute", upozorio je Brombacher.

Spisak bi mogao biti i duži. Prema neobjavljenom izvještaju tužilaštva u Sao Paulu, u koji je Guardian imao uvid, PCC, trenutno najveća brazilska kriminalna grupa, djeluje u 16 evropskih zemalja, među kojima su Srbija, Ujedinjeno Kraljevstvo, Irska, Island, Švedska, Švicarska i Turska.

Kolumbijski karteli Cali i Medellin imali su uporišta u Španiji, posebno u Galiciji, još od osamdesetih godina, a Europol je na njihov uspon upozoravao 2013. godine. Ipak, ono što vlasti danas vide predstavlja sasvim novi nivo. U ovogodišnjem izvještaju Europol navodi da su se najopasnije latinoameričke kriminalne mreže nastanile u EU, odakle rukovode operacijama koje pogađaju samu EU.

Interpol, na čijem je čelu brazilski savezni policajac Valdecy Urquiza, nije odgovorio na upit Guardiana.

Proizvodnja droge u Latinskoj Americi u protekloj deceniji porasla je otprilike četiri puta i u 2024. dostigla rekordnih oko 4.100 tona. Kolumbija danas proizvodi više kokaina nego u doba Pabla Escobara.

Victor Manuel Sanchez Valdes, stručnjak za organizovani kriminal s Autonomnog univerziteta Coahuila u Meksiku, smatra da je prisustvo ovih grupa u Evropi mnogo raširenije nego što se misli.

"Kartel Sinaloa i CJNG prisutni su u više od 20 evropskih zemalja. Naravno, to ne znači da dominiraju ili da imaju velike operativne ćelije. Riječ je, zapravo, o poslovnim predstavnicima", rekao je.