Kako je 700.000 "fantomskih krava" izazvalo najveći finansijski skandal u historiji Urugvaja

Naime, više firmi je nudilo građanima Urugvaja investicije u kupovinu stoke, primarno krava, koje su se trebale nalaziti na rančevima na jugu ove zemlje.

Firme poput Conexión Ganadera nudile su investicije u stoku te su obećavali povrat od sedam do 10 posto na uložena sredstva.

Jedna od osoba koja je investirala bila je i Sandra Palleiro, koja je za Reuters govorila o tome da je uložila svoju ušteđevinu od 50.000 dolara.

Urugvaj ima oko tri miliona stanovnika, te čak 12 miliona krava, što su iskoristile firme koje su prevarile brojne građane ove zemlje.

Investitori, odnosno prevareni građani, mogli su investirati u krave na način da budu vlasnici ili da njihova stoka bude odmah preprodana.

Dodatnu sigurnost davala je činjenica da Urugvaj ima sistem praćenja stoke kojim su sve osobe koje su uložile u ovu prevaru, barem na papiru, mogle pratiti gdje se nalaze njihove životinje.

Međutim, kada je Palleiro otišla da provjeri brojeve koje je dobila od firmi koje je uložila, shvatila je da se oni ne poklapaju s brojkama koji se nalaze na kravama koje su trebale pripadati njoj.

Istu sudbinu doživio je ogroman broj ljudi, a Reuters piše da je ovom prevarom obuhvaćeno najmanje 6.000 osoba u Urugvaju.

Da stvar bude gora po ovu južnoameričku zemlju, ova situacija stvorila je i problem s njihovim sistemom praćenja stoke, koji je dugo vremena bio ponos vlade u Montevideu, te nešto što su susjedne zemlje, primarno Argentina i Brazil, željele da kopiraju i primjene na vlastite države.

Cijeli skandal otkriven je kada je u novembru prethodne godine vlasnik jedne od firmi koje su nudile investicije, Gustavo Basso, poginuo u saobraćajnoj nesreći.

Samo nekoliko sedmica nakon njegove smrti, koja je kasnije proglašena samoubistvom, investitori su počeli da prijavljuju da im kasne uplate. Tada se šteta procijenila na čak 250 miliona dolara.

Conexión Ganadera je bio jedan od tri fonda koji su krajem prošle godine počeli upozoravati da nisu u mogućnosti ispuniti obaveze prema investitorima. Nedostajalo im je gotovine, što su pripisivali nepovoljnim vremenskim uslovima (suša tokom 2022. i 2023. godine) i teškim tržišnim uslovima.

Do kraja januara, investitori su panično pokušavali povući svoju štednju usred izvještaja o prevari. Neki su podnijeli tužbe zbog prevare, što je dovelo do pokretanja stečajnog postupka i službene istrage koju vodi Tužilaštvo za krivična djela pranja novca u Urugvaju, a koja je još uvijek u toku.

Među hiljadama ljudi koji sada pokušavaju povratiti svoju ušteđevinu – i svoje nestale "fantomske" krave, čiji tačan broj je teško utvrditi – nalaze se političari, radijski voditelji, penzioneri, pa čak i svećenici.

Inventar najveće firme, Conexión Ganadera, koji je izradio stečajni upravnik, procijenio je da je postojalo samo 70.000 do 80.000 od ukupno 804.604 grla stoke za koje je kompanija tvrdila da postoje.

U drugom sudskom slučaju koji se odnosi na optužbe za prevaru, Ministarstvo poljoprivrede i stočarstva Urugvaja izjavilo je u martu da je jedna od glavnih firmi za držanje stoke u vlasništvu Conexión Ganadera, Pasfer, imala samo 49 od 3.740 krava koje je navela kao zalog za dobijanje kredita.

Tri advokata koji zastupaju žrtve su izjavila da je moguće da državne oznake nikada nisu bile pričvršćene za životinje jer životinje nikada nisu ni kupljene, a investicije su korištene u druge svrhe. Dva druga advokata koji zastupaju investitore u stečajnim i prevarantskim predmetima tvrdili su da su krave u vlasništvu investitora nezakonito prodane, bez njihovog pristanka.

Jedan izvršni direktor firme Grupo Larrarte, prve firme protiv koje su investitori podnijeli službene žalbe, već se nalazi u zatvoru u sklopu tekuće krivične istrage, koja je odvojena od stečajnog postupka. Jairo Larrarte je u aprilu stavljen u pritvor po nalogu sudije zbog navodnih krivičnih djela pronevjere, prevare i izdavanja lažnih čekova.

República Ganadera je podnijela zahtjev za dobrovoljni stečaj u novembru, ali su ga sudovi odbili u martu jer su vlasti otvorile istragu o računima kompanije. Pregovori s povjeriocima se nastavljaju, a firma je u saopštenju od 25. marta navela da "prioritet daje najboljem mogućem rješenju" za pogođene strane.

Postoji nekoliko otvorenih istraga protiv Conexión Ganadera, najveće od tri kompanije. Suvlasnik firme, Pablo Carrasco, njegova supruga Ana Iewdiukow i udovica Bassa, Daniela Cabral, pod istragom su zbog prevare i pronevjere. U februaru su sve troje privremeno spriječeni da napuste Urugvaj bez sudskog odobrenja, a pasoši su im oduzeti.