Smog u Sarajevu tema svjetskih medija: "To je peta zemlja na svijetu po broju smrti od zagađenja"

O situaciji u glavnom gradu Bosne i Hercegovine izvijestio je i Reuters, navodeći da su kantonalne vlasti bile primorane uvesti hitne mjere zbog opasno visokog nivoa zagađenja zraka.

Vlada Kantona Sarajevo izdala je upozorenje o kvalitetu zraka i uvela zabranu saobraćaja za kamione teže od 3,5 tone, kao i za automobile i teretna vozila koja ne ispunjavaju standarde Evropske unije. Istovremeno je zabranjen rad na gradilištima na otvorenom prostoru, kao i održavanje javnih okupljanja na otvorenom.

Mjere su uslijedile nakon što je kvalitet zraka u gradu od oko 350.000 stanovnika dostigao nivoe opasne po zdravlje, usljed višednevne magle i smoga koji su prekrili Sarajevo.

Stručnjaci navode da su glavni izvori zagađenja oko 40.000 domaćinstava koja se tokom zime uglavnom griju na drva i ugalj, kao i saobraćaj. Predstavnik organizacije Eko Akcija Anes Podić ističe da je zahvaljujući međunarodnoj pomoći plinske peći dobilo svega 500 domaćinstava, dok je u Sarajevu registrovano oko 180.000 vozila.

Poseban problem predstavlja geografski položaj Sarajeva, koje je smješteno u kotlini okruženoj planinama i brdima. Grad godinama trpi posljedice tzv. temperaturne inverzije, pojave pri kojoj se hladniji zrak i zagađujuće čestice iz vozila i sagorijevanja fosilnih goriva zadržavaju pri tlu. U kombinaciji s maglom, smog se može zadržati danima.

Prema podacima Svjetske banke, Bosna i Hercegovina ima jedan od najviših nivoa zagađenja sitnim lebdećim česticama PM2.5 u Evropi. Sagorijevanje čvrstih goriva u domaćinstvima doprinosi tom zagađenju s oko 50 posto, dok saobraćaj učestvuje s oko 20 posto.

Enis Krečinić iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda naveo je da je dozvoljena godišnja koncentracija PM2.5 čestica premašena više od 100 dana u godini. Podaci Svjetske zdravstvene organizacije dodatno alarmiraju, Bosna i Hercegovina ima petu najvišu stopu smrtnosti povezane sa zagađenjem zraka u svijetu.

Svjetska banka procjenjuje da zagađenje zraka PM2.5 u BiH uzrokuje oko 3.300 prijevremenih smrti godišnje, uz ekonomske gubitke veće od osam posto bruto domaćeg proizvoda.

Pulmologinja Aida Forto upozorava da dugotrajna izloženost zagađenom zraku, a naročito sitnim lebdećim česticama, može doprinijeti razvoju raka pluća. Posebno su ugrožene trudnice, djeca, starije osobe i ljudi koji već boluju od hroničnih bolesti.