Obilježena 34. godišnjica formiranja Devete brdske brigade Armije Republike BiH

Štab Vrhovne komande Oružanih snaga 5. novembra 1992. godine izdao je naređenje o formiranju Devete brdske brigade (9. bbr) u Pazariću. Brigada je bila u sastavu Taktičke grupe Igman, odnosno 1. korpusa ARBiH.

Prema privremenoj ratnoj formaciji, 9. brdska brigada se sastojala od komande brigade, četiri brdska bataljona i prištapskih jedinica.

Za prvog komandanta 9. bbr postavljen je Vahidin Čomor, dotadašnji komandant OpŠO Hadžići. Naredbom Štaba Vrhovne komande Oružanih snaga RBiH brigadi je određena zona odgovornosti: desno Golo brdo, lijevo Blinje, a po dubini plato Treskavice - što je činilo 42 kilometra linije odbrane.

Za komandante bataljona postavljeni su: Zahir Karić – Beli (1. brdski bataljon), Suvad Kalem (3. brdski bataljon) i Nijaz Zrno (4. brdski bataljon). Osman Šehić je naknadnom naredbom postavljen za vršioca dužnosti komandanta 2. brdskog bataljona 9. bbr ARBiH.

Naredbom komandanta brigade izvršena su i postavljenja zamjenika komandanta bataljona, komandira četa i komandira vodova.

Veliki broj pripadnika 9. bbr bio je od aprila 1992. godine uključen u odbranu domovine, a većina ih je učestvovala u borbenim dejstvima na području općine Hadžići, kao i na planini Igman, gdje su u saradnji s igmanskim odredom izvodili zajednička dejstva.

Značajne bitke vođene su kroz operaciju „Koverat“, deblokadu Sarajeva, bitku za Košćan, bitke za odbranu Lokava te brojne operacije na ratištima Igmana, Bjelašnice i Treskavice, kao i sukobe s HVO-om.

Deveta brdska brigada odbranila je sjeverozapadne kapije glavnog grada Sarajeva u rovovskoj borbi, pokazavši neviđenu hrabrost svojih boraca, te sačuvala Put spasa Tarčin - Pazarić - Lokve - Igman - Hrasnica - Sarajevo.

Nakon toga, brigada se vinula preko Igmana, Bjelašnice i Treskavice, oslobađajući značajan prostor, uništavajući neprijateljsku tehniku i živi kadar te zaplijenivši velike količine oružja i opreme, čime se istovremeno naoružavala i opremala.

Tokom četverogodišnjeg ratnog puta brigadu su vodili komandanti: Vahidin Čomor, Dževad Rađo, Nezir Kazić, Ešref Bajraktarević i Osman Plećan.

U toku borbi za slobodu i jačanje Armije, brigada je ispisala niz herojskih datuma: oslobađanje kasarne Krupa, bitku za Prehulju, aktivnosti u dolini Lepenice, borbena dejstva na Igmanu, kod kasarne Žunovnica, operaciju „Koverat“, bitke za Košćan, Oštrik, Dupovce, herojsku odbranu Lokava te diverzantske akcije u kasarni Žunovnica.

Vrhunac uspjeha bila je diverzantska akcija na Dujmovskim brdima, gdje su naši diverzanti, zajedno s 2. viteškom brigadom, zarobili pet tenkova T-55, transportere, topove, kamione i municiju, te pritom oslobodili veliku teritoriju – bez ljudskih gubitaka u vlastitim redovima.

Sve ove uspjehe brigada je ostvarila zajedno s pripadnicima SJB Hadžići, koji su rame uz rame učestvovali u svim odbrambenim i ofanzivnim borbenim dejstvima na područjima općina Hadžići, Konjic, Kreševo, Kiseljak, Ilidža, Fojnica, Mostar, pa sve do Bosanske krajine.

Kroz 9. bbr prošlo je 5.671 borac. U toku borbenih dejstava brigada je imala 367 šehida i poginulih boraca te 560 ranjenih boraca - RVI. Za izuzetne zasluge u borbama, odlikovano je 23 Zlatna ljiljana i 19 zlatnih policijskih znački, ukupno 42 dobitnika. Za uspješne i izuzetne rezultate na svom ratnom putu, brigada je odlikovana Poveljom 12. divizije.