{{error}}
Korisničko ime ili e-mail
Lozinka
ili
Facebook prijava


Unesite e-mail:


Kome koristi naše posrtanje?

S
0
35
Kome koristi naše posrtanje?
0
Kome koristi naše posrtanje?
Evropske vize uskoro će trebati samo Bosancima i Hercegovcima, a kako stvari stoje susjedi će i u članstvo briselskog kluba ući prije nas. Tako će, umjesto da pomognu učvršćivanju naše države – na šta su obavezane i Dejtonskim sporazumom – Srbija i Hrvatska steći još bolje izglede da ostvaruju svoje skrivene ciljeve u BiH. Hoće li ih EU i SAD u tome spriječiti?
Evropska unija nije jedino, ali jeste najbolje rješenje za Bosnu i Hercegovinu, kao i za susjedne zemlje, Hrvatsku i Srbiju. U tom kontekstu, istodobno ili vremenski blisko pridruživanje sve tri države moglo bi biti najuvjerljiviji vjesnik i garant nekih novih, boljih vremena na kompletnoj teritoriji bivše socijalističke Jugoslavije i u svakoj od njenih država-sljednica pojedinačno.

Sam po sebi, ulazak Bosne i Hercegovine u članstvo Evropske unije donio bi mnogo našoj zemlji i njenim građanima. Ali, puni smisao i prosperitet može se postići samo u kombinaciji sa istovjetnim statusom dviju susjednih zemalja. Mislim da bi favorizovanjem ovakve strategije puno dobile i dotične države, ali i sama Evropska unija. Ona bi, koristeći se nadmoćnošću pozicije onoga ko bira, ne samo proširila kontinentalnu porodicu država-saveznica, nego bi time u politički krvotok ovog dijela Balkana ubrizgala svojevrsni eliksir sa dvostrukim ljekovitim efektom: jednim koji te države liječi iznutra, i drugim – koji tako ozdravljene države pretvara, iz balasta, u novi pozitivni potencijal Unije.

Istodobno ili po vremenu blisko pridruživanje BiH, Hrvatske i Srbije Evropskoj uniji u stvari je, ako se problem zrelo rješava, jedini princip koji obećava pozitivni epilog. Ove tri zemlje praktično su vezane pupčanom vrpcom, prije svega po problemima koji ih tište, ali i zbog međusobne etničke izmiješanosti i ekonomske kompatibilnosti naslijeđene iz stare, zajedničke države, te zbog međusobnih političkih uticaja koji su već dvije decenije pogubni.

To se posebno osjeća na procesima u Bosni i Hercegovini. I ona u ponečemu „kreativno“ utiče na lošu atmosferu u ex-jugoslovenskom državnom trouglu, ali je njena rola u suštini pasivna: to je uloga taoca u odnosima Beograda i Zagreba, uloga trkača koji ne može daleko stići jer su mu noge vezane.

Ma koliko se ponekad ukazivalo na moć domaćih lidera, nikakav pozitivni napredak u Bosni i Hercegovini ipak nije moguć samo voljom njenih unutrašnjih, političkih, etničkih i drugih snaga. One su izrazito uslovljene, pa i vođene velikonacionalnim politikama Srbije i Hrvatske, te bošnjačkim „odbrambenim unitarizmom“. Onaj ko to ne uviđa i ne uzima u obzir prilikom političkog analiziranja i zaključivanja, sigurno ne želi da se sa BiH problemom sučeli oči u oči.

Zbog očiglednog sistema spojenih posuda, koji funkcioniše u permanentnoj BH krizi, te zbog apsolutno potvrđenog vojnog i političkog miješanja Hrvatske i Srbije u svojedobne ratne sukobe u Bosni i Hercegovini, te dvije države u Dejtonu su 1995. godine dobile posebnu ulogu i odgovornost u realizaciji Mirovnog sporazuma. Time je priznat jedan očigledni politički realitet čija primjena je kasnije dala puno dobrih rezultata. Djelovanjem režima u Zagrebu i Beogradu za proteklih 13 godina otupljeni su rogovi mnogih radikalnih politika i njihovih lidera u Bosni i Hercegovini, a međunarodni posrednici rješenja za BiH nikad nisu tražili razgovorima samo u Sarajevu, nego i u glavnim gradovima dvije susjedne zemlje.

U tom smislu, ovaj dejtonski princip – u pokušaju da se Bosnu i Hercegovinu iz dejtonske prevede u tzv. evropsku fazu – trebao bi dobiti svoju briselsku kopiju. Kao što su dobile posebno odgovornu ulogu u provođenju Dejtonskog sporazuma, tako bi Srbija i Hrvatska trebale da dobiju i specijalnu evropsku zadaću koja bi se očitovala u njihovoj obavezi da pomognu u stasavanju Bosne i Hercegovine za uspješno ispunjavanje uslova iz Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, koje bi dovelo i do konačnog uspješnog epiloga – stvarnog pridruženja Bosne i Hercegovine Evropskoj uniji.

Princip i politika na koju ukazujem važni su stoga što se sve češće i sve indikativnije govori o (u odnosu na Hrvatsku i Srbiju) zaostajanju Bosne i Hercegovine u procesu približavanja Uniji. Po mnogo čemu to je zaostajanje očigledno, no – ključna su pitanja zbog koga i zbog čega se zaostaje, te kome to koristi?

Odgovor na treće pitanje svakako je najlakši: eventualno duži ostanak Bosne i Hercegovine u evropskoj čekaonici (u odnosu na Beograd i Zagreb) nesumnjivo bi bio novo ohrabrenje za još prisutne velikonacionalne političke koncepcije Srbije i Hrvatske, čiji apetiti su odavno usmjereni upravo prema Bosni i Hercegovini, prema nekim njenim etničkim korpusima, a u suštini prema BH teritorijama.

Sa Srbijom i Hrvatskom u Evropskoj uniji, a s BiH izvan nje, Bosna i Hercegovina postala bi još otvorenije lovište od onog kojeg sada predstavlja svojim komšijama, sa vrlo neizvjesnom konačnom sudbinom, te sa epilogom koji mnogi priželjkuju: da BiH uđe u EU iz dva dijela, jedan (Republika Srpska) kroz Srbiju, a drugi (Federacija BiH) kroz Hrvatsku. U svakom slučaju, takav „ulazak“ Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju bio bi Pirova pobjeda, jer bi to označilo faktički nestanak države Bosne i Hercegovine sa političke mape svijeta.

Upravo zato što nekim nimalo slabim faktorima u Srbiji i Hrvatskoj odgovara da BiH zaostaje na evropskom putu, čime značajno smanjuje svoje šanse za učlanjenje u EU, u Beogradu i Zagrebu i povlače neke poteze (ili izbjegavaju da povuku one prave) koji to zaostajanje čine još većim.

Za Bosnu i Hercegovinu je od ključne važnosti da EU i SAD shvate i osujete ovu balkansku igru, te da u trenutku kada najavljuju svoje pojačano djelovanje u Bosni i Hercegovini praktično iskopiraju pomenuti dejtonski princip; princip posebne odgovornosti Srbije i Hrvatske za političku, državnu i nacionalnu stabilizaciju Bosne i Hercegovine.

***

Današnjim komentarom Vlastimir Mijović završava seriju svojih autorskih tekstova pisanih specijalno za naš portal.

Najnovije
Najčitanije
Preporuke
Anketa
Da li je opravdan zahtjev za povećanje akciza na gorivo kako bi se ubrzala izgradnja autoputa?
Email adresa: (nije obavezno)

Tekst ispravke: