Privatna njemačka raketa ispisala historiju, lansirana je u orbitu s evropskog tla

Njemačka kompanija Isar Aerospace danas je 5. septembra lansirala svoju raketu Spectrum iz svemirskog centra Andøya na sjeveru Norveške u 22:12 po lokalnom vremenu, a
nešto više od sedam minuta kasnije, raketa je upisala u historijske knjige tako što je ušla u eliptičnu orbitu oko naše planete.

"Upravo sada ispisuje historiju – za Spectrum, Isar i Evropu. Nevjerovatno sam ponosan na ovo ogromno dostignuće", rekao je Nikolaos Perakis, glavni inženjer rakete Spectrum u kompaniji Isar.

Ovo je bio drugi pokušaj za Spectrum. Dvostepena raketa visoka 28 metara prvi put je poletjela u martu 2025. godine, također iz Andøye, na letu koji je Isar nazvao "Going Full Spectrum". Međutim, kao što se često događa tokom prvih misija, Spectrum je tog dana doživio anomaliju i srušio se nazad na Zemlju manje od minute nakon lansiranja.

Sveobuhvatna istraga završena je u roku od dva mjeseca nakon lansiranja, a rezultati istrage pokazali su da su nenamjerno otvaranje ventila za odzračivanje i gubitak kontrole nad položajem na početku manevra naginjanja bili početni događaji koji su doveli do kvara tokom leta.

Kompanija je izvukla pouke iz tog dana i pripremila se za drugi let, nazvan "Onward and Upward", koji je prvobitno trebao biti lansiran u januaru. Međutim, problem s ventilom za regulaciju pritiska onemogućio je taj plan pa je lansiranje pomjereno za mart.

Loše vrijeme i brod koji se našao u zoni lansiranja onemogućili su više pokušaja tokom tog mjeseca, a pokušaj 9. aprila otkazan je zbog curenja na kompozitnoj posudi za pritisak obmotanoj vlaknima.

Isar je sljedeći pokušaj lansiranja imao 15. juna, ali je odustao nakon što je otkrio odstupanje od očekivanog ponašanja u sistemima fluida. Međutim, kompanija je uspjela riješiti taj problem i vratila Spectrum na lansirnu rampu za najnovije lansiranje.

"Imali smo određena odgađanja i prepreke, ali smo se nakon njih vratili još snažniji. To potvrđuje ogroman obim inženjerskog rada koji su obavili svi timovi i upravo nas je to dovelo u orbitu", rekao je Petrakis.

Spectrum tokom svog prvog leta nije nosio funkcionalan teret, ali sada jeste, pet CubeSat satelita i jedan naučni eksperiment koji nije predviđen za odvajanje poslani su u svemir tokom misije "Onward and Upward".

Gornji stepen rakete Spectrum morao je prvo osloboditi te terete prije nego što je Isar mogao proglasiti potpun uspjeh misije, a njihovo odvajanje nije moglo biti izvedeno prije nego što je raketa obavila manevar za kruženje orbite kako bi napustila početnu eliptičnu orbitu, za koju se procjenjivalo da ima najbližu tačku Zemlji na 180 kilometara, a najudaljeniju tačku na 500 kilometara.

Spectrum je uspio ispuniti i te zadatke te je na kraju uspješno odvojio terete prema planu.

Ovo je bio veoma važan trenutak za Isar, koji ima velike planove za Spectrum. Kompanija smatra da bi raketa, koja može ponijeti oko 1.000 kilograma tereta u nisku Zemljinu orbitu, dugoročno mogla postati pouzdana raketa-nosač za male i srednje satelite, a njena infrastruktura podržava tu viziju.

Isar navodi da njegov proizvodni pogon u blizini Minhena može proizvesti više od 30 ovakvih raketa godišnje.

Spectrum je prva raketa koja je stigla u orbitu sa zapadnoevropskog tla, ali druge rakete već dugo lete iz drugog dijela kontinenta, iz njegovog ruskog dijela.

Na primjer, kosmodrom Pleseck već oko šest decenija služi za orbitalna lansiranja. Oko 25 posto teritorije Rusije nalazi se u Evropi, dok se ostatak smatra dijelom Azije.