Pogledajte unutrašnjost britanskog fuzijskog reaktora u kojem plazma gori na desetine miliona stepeni

Fotografije su nastale tokom pauze za održavanje i nadogradnju mašine. Na njima se vidi kako dvoje stručnjaka u bijelim zaštitnim odijelima pregledava otvorenu komoru reaktora, inače nedostupnu dok mašina radi.

Najveći reaktor ove vrste na svijetu

MAST Upgrade je, prema podacima UKAEA, najveći operativni sferni tokamak na svijetu i glavna britanska fuzijska mašina. Tokamak je uređaj koji snažnim magnetnim poljem drži užarenu plazmu, u kojoj se odvija nuklearna fuzija, isti proces koji pokreće Sunce. Sferni tokamak ima kompaktniji oblik, nalik jabuci, za razliku od klasičnih reaktora u obliku krofne.

Mašina je nastala obnovom originalnog reaktora MAST, koji je radio od 2000. do 2013. godine.

Rekordna plazma i nove nadogradnje

UKAEA je u augustu ove godine završila petu seriju eksperimenata na reaktoru, tokom koje su naučnici, kako navode, savladali probleme s nestabilnošću plazme i postigli rekordne rezultate. Upravo je nestabilnost plazme jedna od glavnih prepreka na putu do komercijalnih fuzijskih elektrana.

Pauza tokom koje su snimljene fotografije koristi se za nove nadogradnje. Prema planovima UKAEA, ove godine ugrađuje se novi sistem za zagrijavanje plazme, a do 2027. bit će dodana još dva uređaja za ubrizgavanje snopova čestica, čime bi se snaga zagrijavanja reaktora udvostručila.

Rezultati s MAST Upgradea koriste se za projektovanje STEP-a, prve britanske prototipne fuzijske elektrane.

Fuzija se smatra jednim od najvećih naučnih izazova današnjice, jer bi mogla osigurati gotovo neograničenu čistu energiju, bez emisija ugljika i dugoživućeg radioaktivnog otpada. Komercijalne fuzijske elektrane ipak su još godinama, pa i decenijama daleko.