Blago ispod pijeska: Pronađeni faraonski zagrobni namještaj i artefakti stari više hiljada godina

Ova otkrića, objavljena u nedjelju, dio su napora egipatske vlade da oživi turistički sektor i osigura priliv novca u posrnulu ekonomiju. U središtu tih napora bilo je dugo iščekivano novembarsko otvorenje Velikog egipatskog muzeja, megaprojekta smještenog u blizini čuvenih piramida u Gizi i Sfinge.

Ostaci bazilike i Afroditina glava pronađeni su u drevnoj nekropoli u provinciji Beni Suef, oko 130 kilometara južno od Kaira, saopštilo je Ministarstvo turizma i antikviteta. Nekropola Ehnasija, poznata i pod svojim starorimskim imenom Herakleopolis Magna, bila je jedan od najznačajnijih gradova starog Egipta.

Arheolog Mohammed Abdel-Badei, šef Odjela za antikvitete pri Vrhovnom vijeću za antikvitete, izjavio je da su pronašli masivne kamene blokove – težine do 45 tona – koji su služili kao osnova za stubove pri izgradnji bazilike. Tri takva bloka još uvijek stoje na svojim prvobitnim mjestima, dodao je.

Afroditina glava, dimenzija 24 x 25 centimetara, detaljno prikazuje crte lica ove boginje i njenu kovrdžavu kosu, što odražava klasičnu umjetničku tradiciju grčkog i rimskog doba.

Veze sa drevnim faraonima i Rimskim carstvom

Arheolozi su pronašli i natpise povezane sa Senusretom III, koji je vladao od 1837. do 1819. godine p.n.e. tokom drevne 12. dinastije. Natpisi sadrže prijestolno i rođeno ime ovog faraona, poznatog i kao Sesostris III, koji je bio jedan od najistaknutijih vladara egipatskog Srednjeg carstva.

Također su iskopani fragmenti zidnih statua i kalupi od terakote, za koje se vjeruje da su korišteni za izradu kovanica tokom rimskog perioda. Ovi nalazi pokazuju da je Ehnasija bila aktivan ekonomski i trgovački centar u vremenu kada je Egipat bio dio Rimskog carstva (od 30. godine p.n.e. do 395. godine n.e.), naglasio je Abdel-Badei.

Istovremeno, prema navodima ministarstva, arheolozi su u kairskom naselju Matarija, nekadašnjem dijelu drevnog grada Heliopolisa, pronašli gotovo kompletnu zbirku zagrobnog namještaja.

Abdel-Badei je naveo da su tu otkrili grobnicu od blatnih opeka (ćerpiča) sa pozlaćenim ostacima unutar sarkofaga, za koju se pretpostavlja da pripada nekoj vojnoj ličnosti. Pronađeni su i:

Zaliha kozmetičkog pribora, uključujući bakarno ogledalo i posudice od alabastera za kohl (crnilo za oči).

Kolekcija od pet pari metalnih naušnica žute boje u različitim veličinama, za koje se vjeruje da su izrađene od zlata.

Nada za oporavak turizma

Otkrića u Beni Suefu i Kairu su najnovija u nizu arheoloških nalaza za koje se vlada nada da će podstaći vitalni turistički sektor, koji se u velikoj mjeri oslanja na obilaske historijskih znamenitosti.

Turizam je u Egiptu pretrpio teške udarce tokom godina političkih previranja i nasilja nakon pobune 2011. godine. Ipak, posljednjih godina počeo se oporavljati od posljedica pandemije koronavirusa i ekonomskih efekata rata između Rusije i Ukrajine – budući da su upravo te dvije zemlje glavni izvori turista koji posjećuju Egipat.

Prema zvaničnim podacima, Egipat je prošle godine posjetio rekordan broj od oko 19 miliona turista, što je povećanje od 21% u odnosu na 2024. godinu. U prva četiri mjeseca 2026. godine zemlju je posjetilo 6,1 miliona turista, u poređenju sa 5,7 miliona u istom periodu 2025. godine, saopštio je u maju ured premijera.