Ogrebane teflonske tave u hranu otpuštaju hiljade čestica plastike

Sitne plastične čestice pronađene su u vodi za piće, morskoj soli i plodovima mora, a naučnici su ih otkrili i u ljudskoj krvi, plućima i posteljici. Kako tačno utiču na zdravlje još se istražuje, ali stručnjaci kažu da se svakodnevna izloženost može smanjiti jednostavnim promjenama navika u kuhinji.

Ogrebotine i ljuštenje premaza

Većina tava s neprianjajućim premazom presvučena je politetrafluoretilenom (PTFE), poznatijim kao teflon. Premaz se može oštetiti metalnim priborom ili grubim spužvama za pranje.

"Ogrebotine od kuhinjskog pribora ili čišćenja abrazivnim sredstvima mogu dovesti do ljuštenja i propadanja premaza, što može izazvati otpuštanje hemikalija i hiljada, pa čak i miliona čestica mikroplastike i nanoplastike u hranu tokom kuhanja", rekao je za magazin Parade dr. Jamie Koprivnikar, onkolog i hematolog u Centru za liječenje raka John Theurer pri Univerzitetskom medicinskom centru Hackensack u SAD-u.

Istraživači s australskih univerziteta Newcastle i Flinders ranije su utvrdili da jedna pukotina na teflonskom premazu može otpustiti oko 9.100 plastičnih čestica, a oštećen premaz oko 2,3 miliona.

Pažnja i na temperaturu

Prema riječima dr. Koprivnikara, PTFE se na temperaturi višoj od oko 260 stepeni Celzijusa može početi razgrađivati i oslobađati toksične pare. One mogu izazvati stanje slično gripi, poznato kao groznica od polimernih para.

Dr. Mark Ashamalla, šef radijacione onkologije u Centru za liječenje raka zdravstvene ustanove Episcopal, upozorio je da ni oznaka "bez PFOA" ne znači da je posuđe sasvim bez rizika. PFOA se od 2015. uglavnom više ne koristi u proizvodnji posuđa, ali se sumnja da neki spojevi koji su ga zamijenili, poput GenX, imaju sličnu toksičnost.

"Zamijenite tave kada im je premaz znatno izgreban, kada se počne ljuštiti ili na drugi način propadati. Istraživanja su pokazala da staro i oštećeno posuđe tokom pripreme hrane oslobađa znatno više čestica mikroplastike nego novo", savjetovao je dr. Ashamalla.