Hronična nelikvidnost: Broj blokiranih računa u BiH porastao za 88 posto u odnosu na 2012. godinu

Primjera radi, 2019. godine su bila blokirana 95.072 računa, a 51.821 firma imala je bar jedan blokiran račun. Od tada je broj blokiranih računa porastao za 14.059, odnosno gotovo 15 posto, a broj firmi s blokiranim računom za 7.764.

U prvom izvještaju, koji je Centralna banka BiH objavila početkom novembra 2012. godine, bilo je blokirano 58.038 računa, a 35.694 firme imale su bar jedan blokiran račun. U odnosu na taj izvještaj, broj blokiranih računa danas je veći za 88 posto, a broj firmi za 67 posto.

Izvještaj CBBiH razvrstava blokirane račune i prema godini u kojoj je blokada počela. Najviše ih je iz 2018. godine, njih 25.453, što je gotovo četvrtina svih blokiranih računa. Ni u jednoj drugoj godini taj broj ne prelazi 6.700.

Od računa koji su i danas blokirani, 4.212 blokirano je ove godine, a 3.859 i 4.076 u 2024. i 2025. godini. Više od 1.700 računa blokirano je još prije 2004. godine.

Spisak blokiranih računa ima 4.423 stranice. Na njemu su privredna društva, obrtnici, ugostiteljske radnje i prijevoznici, ali i udruženja građana, sportski klubovi i javna preduzeća.

Ekonomski analitičari godinama upozoravaju da konstantan rast broja blokiranih računa ne oslikava samo trenutnu nelikvidnost, već i duboke manjkavosti stečajnog i likvidacionog zakonodavstva.

Značajan dio subjekata s liste čine preduzeća koja godinama, pa i decenijama, ne obavljaju nikakvu djelatnost, nemaju zaposlene niti imovinu iz koje bi se dugovi mogli naplatiti.

Zbog visokih troškova i sporosti sudskih postupaka, povjeriocima se rijetko isplati pokretati stečaj, pa takve firme formalno-pravno nastavljaju postojati u registrima kao trajni statistički teret.