Putnici prema EU mogli bi ponovo u duge kolone na granicama, danas ističu pravila o fleksibilnosti primjene EES-a

Iako Evropska komisija nije produžila mogućnost privremene obustave pojedinih kontrola, više izvora iz avioindustrije i sektora putovanja navodi da neke članice ni nakon isteka roka neće u potpunosti primjenjivati biometrijske kontrole.

Riječ je o sistemu EES, odnosno novom sistemu ulaska i izlaska iz Evropske unije, koji podrazumijeva registraciju putnika koji nisu državljani EU, uključujući uzimanje otisaka prstiju i evidentiranje podataka o putovanju.

Avioindustrija je prošle sedmice zatražila od Evropske komisije da produži mogućnost privremene obustave pojedinih EES kontrola do kraja 2026. godine. Kompanije upozoravaju da bi puna primjena sistema mogla ponovo izazvati velike gužve na aerodromima i graničnim prijelazima.

Tokom glavne turističke sezone nije došlo do ponavljanja najdužih kolona koje su zabilježene na pojedinim evropskim aerodromima početkom ljeta. Tada su brojni putnici zbog čekanja propustili letove, a predstavnici turističkog i aviosektora smatraju da je veći haos izbjegnut upravo zahvaljujući ublažavanju pravila o biometrijskoj registraciji.

Problemi s tehnologijom u Francuskoj

Za putnike koji iz Velike Britanije putuju prema Francuskoj, prema dostupnim informacijama, naredne sedmice ne bi trebalo biti većih promjena. Razlog su tehnički problemi sa softverom EES sistema koji su naručile francuske vlasti.

Kiosci za uzimanje otisaka prstiju, koje su nabavili Eurotunnel, luka Dover i Eurostar na londonskoj stanici St Pancras, još nisu u funkciji.

Iz Dovera su poručili da ne očekuju promjene od naredne sedmice, posebno jer vozači automobila još nisu obuhvaćeni EES kontrolama.

Iz Eurotunnela su saopćili da čekaju potvrdu francuskih vlasti o početku naredne faze primjene sistema, ali da su spremni za uvođenje potpune biometrijske kontrole čim dobiju zvanično odobrenje.

Eurostar je također potvrdio da se EES uvodi postepeno te da će se registracija putnika i dalje obavljati ručno, uz pomoć graničnih službenika.

Neke zemlje i dalje ne provode pune kontrole

Jedan od visokih izvora iz avioindustrije naveo je da se, uprkos isteku roka za fleksibilniju primjenu pravila, ne očekuje potpuna provedba EES sistema na najprometnijim evropskim aerodromima.

Posebno se ističe Grčka, gdje su službenici na pojedinim glavnim turističkim destinacijama, prema navodima izvora, praktično izuzeli putnike iz Velike Britanije od dijela EES procedura kako bi spriječili stvaranje velikih gužvi.

Očekuje se da bi se takva praksa mogla nastaviti i nakon 6. septembra.

Luke Petherbridge iz britanskog udruženja turističke industrije Abta kazao je da će nastaviti vršiti pritisak na Evropsku komisiju da omogući fleksibilnu primjenu kontrola i nakon septembra.

"Još uvijek je dug put do toga da EES bude u potpunosti i dosljedno operativan u svim zemljama koje učestvuju u sistemu", kazao je Petherbridge.

Međunarodno udruženje zračnog transporta (Iata) također je zatražilo zvanično produženje fleksibilnog režima, upozoravajući da su kašnjenja povezana s EES sistemom već dovela do toga da putnici propuste letove i konekcije.

"To su stvarne posljedice koje putnici osjećaju. To Evropi daje lošu reputaciju. Kada sistemi ne funkcionišu, putnici gube povjerenje, a kada kasne, aviokompanije snose velike troškove", rekao je Thomas Reynaert iz Iate.

Evropska komisija zasad nije najavila produženje perioda fleksibilne primjene. Iz Komisije su poručili da su u kontaktu s nekoliko država članica u kojima su potrebna dodatna prilagođavanja na pojedinim graničnim prijelazima.

Komisija je također navela da je spremna pružiti dodatnu podršku tim državama tokom perioda potrebnog za tehničko i operativno prilagođavanje sistema.