{{error}}
Korisničko ime ili e-mail
Lozinka
ili
Facebook prijava


Unesite e-mail:


Jemen: Šta želi Saudijska Arabija i koja je uloga Irana?

26.3.2015. u 21:00
56
126
Jemen: Šta želi Saudijska Arabija i koja je uloga Irana?
56
Saudijska Arabija sinoć je počela kampanju bombardovanja položaja šiitskih pobunjenika koji su uspjeli zauzeti glavni grad.
Iako zajedno sa drugim zemljama Arabijskog poluostrva tvrdi da će cilj biti i položaji sunitskih pobunjenika koji drže gotovo jednaku teritoriju države, Rijad za sada bombarduje isključivo položaje šiitskih Houtija.

Šta se zapravo zbiva na krajnjem jugu Bliskog istoka?

Predsjednik Ali Abdullah Saleh zbačen je sa pozicije nakon skoro godinu dana dugih nemira i protesta koji su počeli u jeku Arapskog proljeća 2011. godine. Prilikom predavanja vlasti on je zatražio imunitet od zakonskog gonjenja u zamjenu za mirni transfer moći.

Jemen je danas isparčana zemlja čije dijelove kontroliše nekoliko frakcija. Najveći dio je i danas pod kontrolom pristaša legalnog predsjednika Mansura Hadija koji je pobjegao iz zemlje u srijedu. Zapadni dio zemlje kontrolišu Houtiji, a sjeverni i nekoliko južnih enklava kontrolišu sunitski pobunjenici pod kontrolom Al Kaide.

Houtiji, pobunjenički ogranak koji je pokazao odlučnost u borbi protiv vladajućih sktruktura, ali i sunitskih pobunjenika, pripadaju grupi Zeida.

Saudijska Arabija u svoj uticaj na teritoriji Jemena ulaže već duga dva vijeka, a neslaganje i sukob između zvaničnog Rijada i Zeida, šiitskog ogranka koji predstavlja zančajan procenat jemenskog stanovništva star je koliko i postojanje dvije države.

Bitno je istaći da se nestabilnost u državi prolama dugih 17 godina, ali da se zvanični Rijad usudio vojno umiješati tek nakon što su šiitske formacije uspjele otjerati predsjednika države. Saudijska Arabija optužuje Teheran za pomaganje šiitskih pobunjenika koji svoju lojalnost ukazuju zbačenom predsjedniku Salehu koji je i sam pobornik šiitskog zeidizma.


Hadi, koji se vjerovatno nalazi u Saudijskoj Arabiji, optužio je Saleha za upletenost u akciju koja je za rezultat imala zauzimanje predsjedničke palate prije nekoliko sedmica. S druge strane, Saleh je za vrijeme predsjedavanja bio važna karika i saveznik SAD-a u borbi protiv pripadnika Al Kaide u toj zemlji.

Bitno je istaći da SAD uz znanje najviših organa vlasti dugi niz godina vrši dronske napade na položaje Al Kaide na teritoriji Jemena.

U zemlji se desilo nekoliko organizovanih bježanja iz državnih zatvora još od 2006. godine prilikom koji se slobode domoglo na desetine osuđenih pripadnika Al Kaide. Američka vlada jemensku Al Kaidu smatra najopasnijim ogrankom te terorističke organizacije.

Danas, u napadima na pobunjenike u Jemenu učestvuje 100 ratnih aviona Saudijske Arabije i 150.000 vojnika, a pobunjenici su objavili da uprkos napadima neće tražiti pomoć Irana koji se može smatrati tihim uzrokom vojne akcije u smislu straha kojeg zvanični Teheran predstavlja u očima Saudijske Arabije.

Teheran je osudio napade nazvavši ih nepotrebnim krvoprolićem nakon čega je pozvao na prekid vatre.

Samo prije nekoliko sedmica Iran je obećao ekonomsku pomoć teritorijama pod kontrolom Houtija, a koji bi izgradnjom luke ostvarili ekonomsku nezavisnost od ostatka zemlje.

Svi navedeni razlozi upućuju da je decenijski nesporazum između Jemena i njegovih manjinskih naroda pod sponziorstvom Saudijske Arabije prerastao u preneseno nadmetanje Teherana i Rijada koje do sada koštalo života najmanje 25 civila.

Email adresa: (nije obavezno)

Tekst ispravke: