Regija
9

Organizacije civilnog društva poručile EBRD-u u Beogradu: Ugalj ubija

Klix.ba
Akcija u Beogradu
Akcija u Beogradu
Tokom današnjih konsultacija EBRD-a (Evropska banka za obnovu i razvoj) o novoj energetskoj strategiji ove međunarodne finansijske institucije, organizacije civilnog društva upozorile su banku da mora prestati finansirati ugalj, koji je uzročnik 23.000 smrti godišnje širom Evrope, te također doprinosi opasnim klimatskim promjenama.

Uprkos ovome, od 2006. do 2011. godine EBRD je uložio više od 675 miliona eura u projekte koji imaju veze s ugljem širom regije u kojoj operiše.

Svjetska banka i Evropska investiciona banka (EIB) su nedavno preduzele korake kojima će eliminirati ugalj iz svojih strategija, međutim, nacrt EBRD-ove nove strategije sugerira da banka planira nastaviti sa finansiranjem uglja i drugih fosilnih goriva.

“Sada kada je Evropska investiciona banka skoro pa potpuno izbacila ugalj iz svojih investicija, sljedeća na redu je Evropska banka za obnovu i razvoj, i javne konsultacije koje se 4. septembra dešavaju u Beogradu su za EBRD prilika da revidiraju svoju strategiju ulaganja u oblasti energije u pravcu koji će prepoznati potrebe društva i okoline”, rekla je Pippa Gallop, koordinatorica za istraživanja pri CEE Bankwatch Networku.

Iako je Hrvatska ušla u Evropsku uniju ranije ove godine, a i druge države u regionu teže ka tom cilju, zajednički izvještaj organizacija civilnog društva "Investiraj na brzinu, imaćeš vremena za kajanje" koji je objavljen u junu otkriva da se zemlje Zapadnog Balkana kreću u suprotnom smeru od EU ciljeva za klimatske promjene do 2050. godine, što je situacija koju će biti skupo preokrenuti kada potrebe Evropske unije postanu obavezujuće za ove zemlje.

“Kada se radi o ulaganjima u energiju, banka EBRD, koja je uložila najviše novca u energetski sektor Zapadnog Balkana od 2006. do 2012, postaje poznata kao ‘zločesta banka’, zbog toga što je skoro pola od kompletne cifre od 1.09 milijardu eura uloženo u fosilna goriva. Također, EBRD trenutno razmatra podršku za najmanje dvije nove termoelektrane na ugalj u regiji, uključujući Kolubaru B u Srbiji”, objasnio je Garret Tankosić-Kelly, direktor regionalne nevladine organizacije SEE Change Net. Uvid u ulaganja EBRD-a na Zapadnom Balkanu ne pokazuje konzistentan trend kretanja ka povećavanju energetske efikasnosti i obnovljivih izvora energije u narednom periodu.

Samo u Srbiji, posljedice po zdravlje i društvo kada je u pitanju sagorijevanje uglja se procjenjuju na do 4.99 milijardi eura godišnje, kako govore podaci HEAL-a (Health and Environment Alliance), vodeće evropske neprofitne organizacije koja se bavi načinima na koje okolina utječe na zdravlje u Evropskoj uniji. Prema spomenutom izvještaju HEAL-a, u Srbiji godišnje umre do 2.100 ljudi od posljedica iskopavanja i korištenja uglja. “Srbija je dobila 80 miliona eura od EBRD-a za sektor lignita od 2006. do 2012. godine, ali samo 4.9 miliona eura za obnovljivu energiju koja ne uključuje hidroelektrane. Uprkos utjecaju lignita na zdravlje, Srbija se mora prilagoditi politikama Evropske unije vezanim za klimu i dekarbonizaciju. Takođe, i pored velikih potreba i potencijala zemlje kada je u pitanju energetska efikasnost, čini se da EBRD želi da finansira termoelektranu na lignit Kolubara B”, rekao je Zvezdan Kalmar iz srpske nevladine organizacije CEKOR.

Organizacije civilnog društva su danas predstavnicima EBRD-a dostavile peticiju koju je inicirao 350.org. Peticiju pod nazivom Odvratimo EBRD od fosilnih goriva (Divest EBRD From Fossil Fuels) potpisalo je 16.725 ljudi iz čitavog svijeta, a ona poručuje EBRD-u da okonča svoju podršku prljavim fosilnim gorivima koja pospješuju opasne klimatske promjene. Kako pokazuje Carbon Tracker izveštaj iz 2012. godine, ako želimo da zadržimo klimatske promjene ispod 2°, moramo zadržati 80% fosilnih goriva ispod zemlje.

“U protekloj godini smo vidjeli kako je finansijski sektor počeo da se budi kada je u pitanju realnost ulaganja u kompanije koje se bave fosilnim gorivima i predstavljaju loše ulaganje, i da se zbog efekata klimatskih promjena koje se osjećaju širom svijeta, mora brzo djelovati. Podrška fosilnim gorivima suprotna je budućnosti koju možemo preživjeti”, istakao je Tim Ratcliffe, evropski aktivista organizacije 350.org.

EBRD mora poboljšati trenutni nacrt energetske strategije kako bi doprinio poboljšanju kvaliteta života ljudi i pomogao zaustavljanju strašnih posljedica koje su rezultat investiranja u ugalj i klimatskih promjena u ovoj regiji. Očekujemo da će EBRD pokazati istinsku predanost prevenciji smrti vezanih za ugalj i čistijoj i zdravijoj budućnosti.